Vanaf 18 september 2015 heeft keepers minnend Nederland er een keeperssteunpunt bij. De naam keepersschool ZHZ roept een associatie met Zuid Holland Zuid op. Toch komt deze nieuwe ster aan het doelverdedigersfirmament uit Noord Holland. In de regio Waterland verwezenlijken drie raskeepers met een verrassend vernieuwende keepersopleiding hun droom.
De Volendammers Edwin Zoetebier, Arjan Heerland en Theo Zwarthoed hebben allen kaas gegeten van het keepersvak. In Edam, op de velden van EVC, leiden de UEFA cup winnaar, 65-voudig zaalvoetbalinternational en huidige sluitpost van Go Ahead Eagles een keepersschool die vol inzet op voetenwerk en vangtechniek. Tegelijkertijd is de IJsselmeerse Trojka ervan overtuigd dat iedereen op elke leeftijd met gerichte begeleiding z’n motoriek kan verbeteren. De BierLandHoed-methode is daardoor net zo inspirerend voor keepers als de Coerver-methode voor veldspelers. Sprekende voorbeelden zijn Robin Ruiter en Jeroen Verhoeven die bij FC Volendam onder keeperstrainer Zoetebier, één van de geroutineerde pijlers van keepersschool ZHZ, handreikingen kregen om voortdurend het beste uit zichzelf te halen.
Ruim vijftig jaar keeperservaring en -passie op een hoog niveau zorgt niet alleen voor een unieke kennisoverdracht, maar is ook het fundament voor doelbewuste keuzes. Edwin Zoetebier en Arjan Heerland hebben de basiscursus gevolgd bij Frans Hoek, maar ze gaan, in tegenstelling tot de KNVB die de Hoek-methode op een voetstuk zet, uit van een eigen aanpak. Adept Theo Zwarthoed doet met de voetenwerkfilosofie dagelijks z’n voordeel op de trainingsvelden naast de Adelaarshorst. Vandaar dat keepersschool ZHZ geen dertien in een dozijn is. Glashard garanderen de goalies, alle drie hebben ze een verleden als wijdbroeksluitpost, dat hun keeperspupillen tot twintig procent ‘handiger’ zullen worden. Daarnaast weten ze als geen ander hoe ze van keepers winnaars moeten maken. Deze focus voor mentaliteit sluit, een dag na de start van hun keepersschool, naadloos aan bij de denkwijze van Bert van Marwijk en Mark van Bommel, zoals zij die profileren in het Algemeen Dagblad van zaterdag 19 september 2015. Met Zoetebier als teruggekeerde verloren zoon bij FC Volendam plukt Hobie Verhulst daar z’n vruchten van. Vorig seizoen oogde de Amsterdammer als MVV’er onzeker als hij doelman Jo Coppens moest vervangen. Inmiddels is Verhulst een rotsvaste basisspeler bij het Andere Oranje. Z’n keeperstrainer, bekend is nog steeds Zoetebiers zilte woordenvloed waarmee hij na tegengoals ‘op De Dijk’ de stadionspeaker overvleugelde, is inmiddels een ingetogen opleider: “Het is Hobies verdienste dat hij zo’n sprong voorwaarts heeft gemaakt. Hij is leergierig en heeft een geweldige drive. Ik geniet er alleen maar van.” Op dezelfde manier hoopt hij met ZHZ te gaan genieten van het beter maken van jeugdkeepers.
Evenals bij zijn mede-initiatiefnemers spat de keepershartstocht er vanaf bij Eduard Andreas Dominicus Hendricus Jozef Zoetebier. Alsof het opnieuw woensdagavond 8 mei 2002 is en de voormalige idolaat van Piet Schrijvers tijdens de UEFA cup finale Feyenoord–Borussia Dortmund wederom een kolkende Kuip trotseert om kost wat kost Jan Koller van het scoren af te houden: “Vroeger keepte ik ’s winters vaak in een verlaten loods van Opelgarage Zijlemaker op stoeptegels. Overal lagen olievlekken, maar dat maakte niets uit. Als velden veranderd waren in schaatsbanen of openluchtzwembaden, hadden wij daar onze geïmproviseerde sporthal. Met garagedeuren als doelen.”
Zoetebier (45) behoeft evenals Zwarthoed (32) geen introductie. Theodorus Antonius Marie Zwarthoed adoreerde op zijn beurt, als lid van een andere generatie, niet Schrijvers maar Zoetebier vanwege diens winnaarsmentaliteit en allround keepersstijl. Nadat hij als driejarige dreumes zijn moeder te kennen heeft gegeven dat hij net als z’n voorbeeld doelman wil worden bij FC Volendam. Bij AZ, FC Volendam, Excelsior, RKC en Go Ahead Eagles maakt hij dat streven meer dan waar. In Deventer is hij inmiddels Erik Cummins voorbij gestreefd. Theo: “Dat ik als jongste van het stel nog actief ben, maakt het mogelijk om de oefenstof perfect voor te doen.”
Arjan Heerland (35), de futsalspecialist die net als zijn Volendamse kompanen het eerste levenslicht in het Liduinaziekenhuis van Purmerend zag, heeft een minder bekende keeperscv. De bedrijfsleider van Reinders Schilderwerken, boezemt echter vanaf z’n geboorte al ontzag in. Met een startbalans van 12 pond en 54 centimeter moet zijn baby-sleutelbeen gebroken worden om de baarmoeder te kunnen verlaten. In de couveuse slijt hij, herstellende van die breuk, noodgedwongen z’n eerste dagen. Tot aan de sloop van het ziekenhuis, in 1988, prijkt een foto van ‘De beer van de couveuse’ aan de wand van de kraamafdeling. In het doel valt Heerland ook op. Heel even bewondert Arjan Stanley Menzo vanwege de revolutionaire meevoetbalcapaciteiten die de Surinamer etaleert. In de hoofdklasse van het zaterdagvoetbal, bij Marken en Zwaluwen’30, springt Heerland als lijnkeeper in het oog door onnavolgbare reflexen. Daardoor schopt hij het tot een moeilijk verschalkbare zaalvoetbalkeeper in de eredivisie bij Bunga Melati (Tilburg), ‘t Hoornsche Veerhuys, Hovocubo en Avanti (Leeuwarden). Vijfenzestig keer verdedigt de indoorspecialist het doel van het Nederlands zaalvoetbalteam. Al doende leert hij, in het kielzog van balgoochelaar Edwin Grünholz, de kneepjes van het onder druk meevoetballen in een kleine ruimte.
Als een triologie van Jan de Hartog vullen de Volendamse keepersvrienden elkaar aan als klassekeepers.com het waarom van keepersschool ZHZ ter sprake brengt. Theo: “Het keepen is nog steeds een ondergeschoven kindje bij veel verenigingen. Meestal wordt het jongetje die als voetballer niet goed mee kan komen in het doel gezet. Ook krijgen jeugdige doelverdedigers bij veel clubs, zoals RKAV Volendam waar mijn zoon Tom bij de F-jes keept, maar één uur keeperstraining per week. Voor hen willen we een extra waarde worden. Door het aanreiken van een uitgebalanceerd bewegingspatroon, kunnen we pijnlijk vallen voorkomen, zodat jeugdkeepers meer plezier krijgen en beter worden.” Bij RKAV Volendam trainde Zwarthoed het afgelopen seizoen de selectiekeepers en dit speeljaar de jeugd. Arjan vult aan: “Jonge keepers hebben vaak net als wij vroeger een droom. Met de begeleiding van ZHZ kunnen we de talenten die ervoor willen gaan de juiste handvatten geven om zeker twintig procent beter te worden. Zo valt hun en onze droom dan mooi samen.” Edwin, die in zijn begintijd bij FC Volendam, eind jaren tachtig van de vorige eeuw, meer leerde van z’n locale voorganger Jaap Schilder dan van Jan Ruiter of Frans Hoek, benadrukt in eerste instantie de geografische grondslag van keepersschool ZHZ: “In onze streek Waterland is amper een keepersschool. Het heeft dus nut om hier te beginnen. Dat we zijn begonnen met kinderen uit Volendam, Purmerend, Edam, Hoorn en zelfs één uit Wieringermeer zegt genoeg over ons bestaansrecht. Daarnaast zit het doelverdedigen de laatste decennia in een stroomversnelling. Ballen tegenhouden was vroeger de hoofdtaak, maar is tegenwoordig slechts een deel van het geheel. Het voetbal is veel sneller geworden. Met lef en lenigheid, soepel duiken of hoge ballen plukken alleen red je het niet meer. Als je niet kan meevoetballen, tel je amper nog mee. Jeugdkeepers worden veelal afgeschoten door een legioen aan leken die nooit iets gepresteerd hebben in het doel. Met onze beleving en kennis hopen we jonge sluitposten houvast te geven in hun zoektocht naar de juiste methode. Trainers vergeten dat ze goede keepers nodig hebben om hun doelstellingen te halen. Zonder goede goalie wordt geen team kampioen.”
De volledig zelf samengestelde oefenstof bekijkt het keepen van uit twee invalshoeken: voetenwerk en vangtechniek. In een context van ‘je bent nooit te oud om te leren’ gaat het, los van lef, wil en drive tijdens de trainingen om kwaliteit in plaats van kwantiteit. Een vloedgolf aan ballen, met als resultaat doelmannen die met de tong op de schoenen snakken naar het einde van de training, is uit den boze. Om alle facetten van de keeperstechniek weloverwogen te verbeteren of aan te leren, wordt er gericht geoefend met veel interactie en feed back. Trainingsvormen worden gefilmd en dragen in een video-hometrainingachtige sfeer bij aan het zelfbewustzijn van de pupillen. Ook opvoeders en begeleiders krijgen zo een duidelijk beeld van de ontwikkeling van het kind. Elke vierde week staat in het teken van het vertalen van geïsoleerd geoefende onderdelen van het keepen naar complexere situaties. Dan vallen alle puzzelstukken in elkaar en ligt het accent meer dan anders op het positiespel, de organisatie van een verdediging, het neerzetten van een muur, spelvoortzettingen en effectief coachen.
Op vrijdagavonden wordt er getraind op het kunstgras van EVC in Edam. F-jes, E-tjes en D-tjes vormen een aparte groep (1). Zij trainen als eersten van 18.00 tot 19.30. Groep 2, de C-, B- en A-keepers, krijgen van 19.00 tot 20.30 keepersonderricht. Een afgeronde leergang bestaat uit 22 trainingen. Voor kinderen die twijfelen of ze keepen leuk vinden, is er een ‘snuffelstage’ van 12 trainingen. Handschoenen en kleren zitten bij de prijs in. Arjan: ”Dat all-in concept is ontstaan uit het idee dat we als professionele organisatie streven naar goede faciliteiten en kwalitatief hoogwaardige materialen. Tevens zitten ouders van jeugdkeepers vaak in het verdomhoekje. Bij hun club wordt er voor spelers van alles geregeld, terwijl keepersbenodigdheden als sluitpost op de begroting drukken. Wij voorzien de jeugd van een degelijk shirt, keepersbroek en handschoenen. Zodoende zitten de aanstormende goalies al meteen lekkerder in hun vel. Met Derbystar ’s zorgen wij daarnaast voor goede, lekkere ballen.” De gemiddelde prijs van een training komt dientengevolge neer op circa twintig euro. Per groep, 1 of 2, is het maximum 25 kinderen. Vanaf 18 september tot aan de winterstop zit groep 1 vol en zijn er nog een tiental plaatsen beschikbaar in de tweede groep.
Keepersschool ZHZ is de enige Nederlandse keepersschool die beschikt over een gespecialiseerde looptrainer. Tijdens het eerste half uur van elke training zet loopgoeroe Martin Kuitert voor de hele groep de lijnen uit. Zoetebier, Heerland en Zwarthoed hebben daarbij een ondersteunende rol. Edwin: “We streven naar een ‘totaalverhaal’. Voetenwerk is voor elke sporter bijzonder belangrijk. Keepers moeten net als tennissers en handballers lichtvoetig zijn en tegelijkertijd krachtig in de benen. Staand op de voorvoeten is een goede coördinatie en balans van doorslaggevend belang. Met een soepele motoriek ben je snel ter plaatse, kan je snel reageren. Dat geeft vertrouwen. Snel van positie wisselen in de juiste uitgangspositie wordt door vlot voetenwerk makkelijker. Dan krijgen keepers de gelegenheid om efficiënt, naar voren in te snijden in de aanloop naar duiken. Tegelijkertijd ontstaat er een hoger rendement, want als je goed staat, hoef je niet maximaal af te zetten.” Kuitert, hij speelde heel even american football bij de Amsterdam Admirals, is ook actief als conditie- en looptrainer bij de selecties van FC Volendam en handbalclub KRAS Volendam. De geboren Groninger tovert met onder meer de speedladder speels de voetjes van de vloer. Zoetebier, de doelwachter die vanwege 220 duels FC Volendam in één adem wordt genoemd met de ooit keepende dorpslegende Jaap Keiser, weet wat een speedladder met je doet: “Bij PSV (2004-2006), ik was in de nadagen van mijn carrière, moest ik enorm wennen aan die ladder. Toch heeft dat hulpmiddel op 34-jarige leeftijd mijn voetenwerk nog verbeterd. Als ik er jaren eerder mee had kunnen trainen, was ik vast en zeker een betere keeper geworden. Ik heb aan den lijve ondervonden wat voor sprongen je ermee kan maken.”
Na de eerste, algemene dertig minuten van elke training worden er vier groepen van circa zes kinderen geformeerd. Elk kwartier zoomt een trainer in op een specifiek onderdeel van het keepen. Theo: “Door kleine groepen is er veel ruimte voor instructie en individuele aandacht. Een kwartier is een prima spanningsboog om informatie op te nemen. In die tijd blijven kinderen enthousiast en scherp. Zo leren ze lekker ontspannen veel in korte tijd.” In één uur maakt elk groepje kennis met vier verschillende trainers en minimaal evenzo veel oefeningen. Als Theo Zwarthoed op vrijdagavond in de Jupiler League moet spelen met ‘Kowet’ is zijn stand-in Dominique Zoetebier. Deze neef van Edwin, jarenlang was hij jeugdkeeperstrainer bij FC Volendam, is een aanhanger van de ZHZ-filosofie. Dat geldt ook voor de tweede oproepkracht, Tom Sier. Voordat Heerland Hollands beste zaalvoetbalkeeper werd, sierde de veldkeeper van RKAV Volendam, in de zaal de concurrent van Michel Wentzel, regelmatig het doel van Futsal Oranje.
Als Klassekeepers.com vraagt naar praktijkvoorbeelden om trainen te concretiseren, komt Edwin Zoetebier in de huiskamer van zijn woning meteen van zijn stoel om ‘de camera’ te showen. Pratend door zijn kolenschoppen, hij houdt ze met duimen en wijsvingers aaneengesloten voor z’n hoofd, legt de voormalige concurrent van Heurelho da Silva Gomes uit: “We vertellen de kinderen dat de opening tussen hun handen een fotocamera is. We vragen vervolgens wat ze op de Derbystar zien als ze die vangen. De gouden vlakken, witte tussenstukken of de merknaam? Zo draait de jeugd al keepend het hoofd niet weg van de bal.” In één adem illustreert Zoetebier hoe je door mee te veren met je handen de vaart uit een bal kan halen. Daarna komt het plaatje-daadje-stokpaardje van Joop Hiele, zijn keeperstrainer bij PSV, ter sprake: “Een plaatje zegt meer dan 1000 woorden. Oftewel met voordoen, voor laten doen, een foto of filmpje kan je heel doelmatig instructies geven. Het is een duidelijke, korte en krachtige werkwijze die wij consequent toepassen, voordat de keepers aan de slag gaan.” Theo en Arjan knikken instemmend als hun charismatische bloedbroeder de naam en faam van keepersschool ZHZ handen en voeten geeft: “We willen ongeacht leeftijd bij onze deelnemers het plezier in het keepen aanboren om de wil om te leren los te maken. Roger Federer is in dit verband een voorbeeld die ik graag gebruik. In de nadagen van zijn carrière geeft de hij nog vol gas om aan de top te blijven. FedExpress, hij weet dat hij minder snel is geworden, ging niet op z’n lauweren rusten, maar huurde Stefan Edberg in om z’n voetenwerk te verbeteren. Zodat de Zwitser als dertiger nog de snufjes van het loopwerk leert die hem in staat stellen meer aan het net te spelen. Met als doel het voorkomen van uitputtende rally’s. Die drive, dat is geweldig. Daarom denk ik dat we A-junioren net zoveel kunnen leren als F-jes die amper een bal gevangen hebben.”
Bij de opzet van keepersschool ZHZ is er meteen een visie voor de lange termijn uitgestippeld, want er is van quitte af aan een masterclass gedacht en een samenwerkingsverband met de voetbalschool van ex-Ajacied Nordin Wooter. Op termijn krijgt de Volendamse keepersschool, als alles volgens plan verloopt, een speciale tak voor supertalenten. In zo’n masterclass kunnen keepersbeloften hun voordeel doen met de BVO-contacten van ZHZ, aangepast trainen en wedstrijden spelen op een hoog niveau en stap-voor-stap goede begeleiding. De basistak, zoals die 18 september gestart is, blijft dan als een soort ZHZ-Jupiler League voor iedereen die graag keept bestaan naast een ZHZ-Eredivisie voor opvallend getalenteerde keepers. Met als doel de stap voor klassekeepers in de dop naar het betaalde voetbal makkelijker te maken. De Wooteracademy en keepersschool ZHZ gaan elkaar kruisbestuiven. Vanuit Amstelveen zullen voetballers van Nordins opleidingsinstituut uitvliegen naar Edam om bij het Volendamse keeperscollectief deel te nemen aan onder andere de vierwekelijkse trainingen met wedstrijdgerichte oefeningen. Andersom staan er keepers van de ZHZ-opleiding in het doel tijdens de zogenaamde pro league-wedstrijden van de Wooter Football Academy. In de hoop dat ‘De sprong naar een hoger niveau’, de slogan van keepersschool ZHZ, en ‘Give the best, Get the best, Be the best’, het motto van Nordin Wooters voetbalopleiding, voor veel talenten voorziet in een mooie voetbaltoekomst op het hoogste niveau.
Vooruitlopend op de geplande masterclass heeft Joep Bakker, de keeper van RKAV Volendam C1, z’n eerste speelminuten namens ZHZ al gemaakt bij een onder 13 team van de Wooteracademy. Glunderend langs de lijn had opa Bruin ‘Joep’ Steur, de opvolger van Hans Croon bij FC Volendam (1972-1975), niet verwacht dat keepersschool ZHZ al zo snel een visje uit zo gooien. Als Zoetbier, Heerland en Zwarthoed deze drive en slagvaardigheid weten te handhaven, krijgt Nederland een keeperskweekvijver waarin BVO’s graag een hengeltje uitgooien.
Arjan Heerland. Foto: Larissa Hoogland, SOAP design & fotografie
Gerelateerde berichten
